Text Size

Mandukya

Verse 04-06

બીજો પ્રકાર

स्वप्नस्थानोऽन्तः प्रज्ञाः सप्ताङ्ग एकोनविंशतिमुखः
प्रविविक्तभुक्तैजसो द्वितीयः पादः ॥४॥
svapna sthano'ntah prajnah sapt-anga ekonavimshati-mukhah
pravivikta bhuktaijaso dvitiyah padah ॥4॥

સુક્ષ્મ જગે જે રહે, જ્ઞાન છે જેનું સુક્ષ્મ જગે વ્યાપ્યું,
સાત લોક છે જેનાં અંગો, ઓગણીસ મુખને જાણું,
સુક્ષ્મ જગતનો તે ભોક્તા ને પ્રકાશનો સ્વામી એવો,
પરમાત્મા છે, તેને બીજા પ્રકારનો ઈશ્વર કે’વો. ॥૪॥
*
ત્રીજો પ્રકાર

यत्र सुप्तो न कञ्चन कामं कामयते
न कञ्चन स्वप्नं पश्यति तत् सुषुप्तम् ।
सुषुप्तस्थान एकीभूतः प्रज्ञानघन एवानन्दमयो
ह्यानन्दभुक् चेतो मुखः प्राज्ञस्तृतीयः पादः ॥५॥

yatra supto na kanchana kamam kamayate
na kanchana svapnam pashyati tat sushuptam ।
sushupta-sthana eki-bhutah prajnana-ghana ev-anandamayo
hyanandabhuk cheto mukhah prajna-strutiyah padah ॥5॥

જેમાં સુતેલ જન ના કોઈ કામના કરે, સ્વપ્ન જુએ,
તેને કહી સુષુપ્તિ અવસ્થા અથવા પ્રલયદશા તે છે;
તે છે જેનું શરીર, જે છે એકરૂપ વિજ્ઞાન વળી,
પ્રકાશ જેનું મુખ છે, તે પ્રભુ માનેલો છે પ્રાજ્ઞ કહી. ॥૫॥
*
एष सर्वेश्वरः एष सर्वज्ञ एषोऽन्तर्याम्येष योनिः
सर्वस्य प्रभवाप्ययौ हि भूतानाम् ॥६॥

esha sarveshvarah esha sarvajna esho antaryamyesha
yonih sarvasya prabhavapyayau hi bhutanam ॥6॥

આ ત્રણ રૂપો ઈશ્વરનાં છે, સર્વતણો તે ઈશ્વર છે,
સર્વજ્ઞ વળી અંતર્યામી, જગનું કારણ ઈશ્વર છે;
સર્વ જીવ જન્મે ને જીવે લય પાછા તેમાં પામે,
ભિન્ન ભિન્ન છે નામો, તે તો એક જ ઈશ્વર છે સાચે. ॥૬॥