युद्ध का वर्णन
एहीं बीच निसाचर अनी । कसमसात आई अति घनी ।
देखि चले सन्मुख कपि भट्टा । प्रलयकाल के जनु घन घट्टा ॥१॥
बहु कृपान तरवारि चमंकहिं । जनु दहँ दिसि दामिनीं दमंकहिं ॥
गज रथ तुरग चिकार कठोरा । गर्जहिं मनहुँ बलाहक घोरा ॥२॥
कपि लंगूर बिपुल नभ छाए । मनहुँ इंद्रधनु उए सुहाए ॥
उठइ धूरि मानहुँ जलधारा । बान बुंद भै बृष्टि अपारा ॥३॥
दुहुँ दिसि पर्बत करहिं प्रहारा । बज्रपात जनु बारहिं बारा ॥
रघुपति कोपि बान झरि लाई । घायल भै निसिचर समुदाई ॥४॥
लागत बान बीर चिक्करहीं । घुर्मि घुर्मि जहँ तहँ महि परहीं ॥
स्त्रवहिं सैल जनु निर्झर भारी । सोनित सरि कादर भयकारी ॥५॥
(छंद)
कादर भयंकर रुधिर सरिता चली परम अपावनी ।
दोउ कूल दल रथ रेत चक्र अबर्त बहति भयावनी ॥
जल जंतुगज पदचर तुरग खर बिबिध बाहन को गने ।
सर सक्ति तोमर सर्प चाप तरंग चर्म कमठ घने ॥
(दोहा)
बीर परहिं जनु तीर तरु मज्जा बहु बह फेन ।
कादर देखि डरहिं तहँ सुभटन्ह के मन चेन ॥ ८७ ॥
MP3 Audio
યુદ્ધનું વર્ણન
અસંખ્ય આસુરી સેના કોલાહલ મચાવતી,
આવી ત્યાં; વાનરો સામે ચાલ્યા નૂતનશક્તિથી,
થઈને સજ્જ જાણે કે વાદળાં પ્રલયંકર,
કટારો તલવારો શી ચમકી ચપલાસમ !
ગજ રથ તુરગ અવાજ કઠોર, ગરજે જાણે વાદળ ઘોર;
વ્યાપ્યાં વ્યોમે કપિનાં પુચ્છ જાણે સુંદર મેઘધનુષ,
ધૂળ ઊડતી જલની ધાર, બાણ બિંદુની વૃષ્ટિ અપાર.
ગિરિનો બંને તરફ પ્રહાર વજ્રપાતસમ વારંવાર;
વરસ્યા રઘુપતિ રોષે બાણ ઘાયલ થયો અસુર સમુદાય.
બાણ વાગતાં પાડી ચીસ પડતા અસુરો જ્યાં ત્યાં નીચ;
રક્ત વહેતું અંગ તજી ગિરિ જ્યમ ઝરણ રહે ન ભજી.
(છંદ)
ભયભીત કાયરને કરીને રુધિરની સરિતા વહી,
બે સૈન્યના તટ, રથો રેતી, ઘૂમરી પૈડાંતણી;
જલજંતુ ગજપદ ચરતુરગ ખર વિવિધ વાહનનાં બન્યાં,
શરશક્તિ તોમર સર્પ, ચાપ તરંગ, ઢાલ કમઠ થયા.
(દોહરો)
વીર તીર તરુસમ પડયા, મજ્જા જાણે ફીણ;
કાયર દેખીને ડર્યા, પેખે સુખે પ્રવીણ.