અમૃતના અપાર એવા અર્ણવમાં અમૃત વિના બીજું શું હોય, માનવ ? છતાં તું વિષ-વરાળની વેદના બોલી બતાવે છે, ને વિષનું વમન કરે છે, એ આશ્ચર્યકારક છે !
સુધાના સનાતન, સીમાહીન સાગરમાં સુધા સિવાય બીજું શું હોય, માનવ ? છતાં તું સોમલના સ્વાદનો સંતાપ બોલી બતાવે છે, ને સોમલથી છલેલા શબ્દોચ્ચાર કરે છે, એ આશ્ચર્યકારક છે !
આ તો પરિમલથી પરિપ્લાવિત પ્રફુલ્લ પુષ્પોનું ઉપવન છે. એમાં પરિમલની પ્રતીક્ષા કરવાની ને પરિમલને માટે પીડિત થવાનું ના હોય, માનવ ! છતાં એમાં શ્વાસ લઇને તું પરિમલ માટે પ્રાર્થે છે ને પોકાર પાડે છે, એ આશ્ચર્યકારક છે !
વસંતના વિલાસમાં પાનખરનો પ્રવેશ નથી, ને બીજી ઋતુનું પણ નામનિશાન નથી. એના સામ્રાજ્યમાં તો સઘળે સુખ જ સુખ, સર્વત્ર શાંતિ જ શાંતિ, ને આજુબાજુ આનંદ જ આનંદ છે, માનવ ! છતાં એનો પ્રજાજન બનીને તું શાંતિ, સુખ અને આનંદ માટે તલસે છે, એ આશ્ચર્યકારક છે !
તારી દૃષ્ટિ ને વૃત્તિને ફેરવી દે; તો આજે જે અભિશાપરૂપ લાગે છે, તે જ કાલે આશીર્વાદરૂપ થઈ પડશે, માનવંતા માનવ ! આજે જે મૃત્યુમય તે જ કાલે નવજીવન થઈ પડશે.
- શ્રી યોગેશ્વરજી
* * *
अमृत के आनंदप्रदायक अपार अर्णव में अमृत के अतिरिक्त अन्य क्या हो सकता है ? मानव ! फिर भी आश्चर्यकारक है कि तू विषानुभव की व्यथा व्यक्त करता और विष का वमन करता है ।
सुधा के सनातन, सीमाहीन सागर में सुधा के सिवा अन्य क्या हो सकता है ? मानव ! फिर भी आश्चर्यकारक है कि तू सोमल के स्वाद का संताप प्रकट करता है और सोमल से भरे शब्दोच्चार करता है।
यह तो परिमल से परिप्लावित प्रफुल्ल पुष्पों का उपवन है । इसमें परिमल की प्रतीक्षा करना और परिमल के लिये पीड़ित होना नहीं बन सकता, मानव ! फिर भी आश्चर्यकारक है, इसमें श्वास लेकर भी तू परिमल के लिये प्रार्थना करता और पुकारता है ।
वसंत के विलास में पतझड़ का प्रवेश नहीं और अन्य ऋतु का निशान भी नहीं । इसके साम्राज्य में सर्वत्र सुख-ही-सुख, शान्ति-ही-शान्ति, आनंद-ही-आनंद रहता है, मानव ! फिर भी आश्चर्यकारक है कि इसका प्रजाजन बनकर भी तू सुख, शान्ति और आनंद के लिये तरसता है ।
अपनी दृष्टि और वृत्ति को बदल दे; फिर आज जो अभिशापरूप लगता है, कल वही आशीर्वादरूप हो जायेगा, माननीय मानव ! आज जो मृत्युमय है, कल वही नवजीवन बन जायेगा ।